De heilige Franciscus en broeder Leo in meditatie is van 4 november tot en met 13 december 2026 te zien in Sterrennacht, de presentatie die is ingericht ter nagedachtenis aan onze onlangs overleden directeur Ina Klaassen.
Nieuwe stijl
Wat maakt dit schilderij zo bijzonder? Op het eerste gezicht lijkt het een religieuze voorstelling zoals er in de 17de eeuw veel werden gemaakt. Toch kiest De Coster voor een verrassende aanpak.
Op het schilderij zijn de heilige Franciscus van Assisi en broeder Leo te zien in een moment van stilte en bezinning. Het tafereel wordt verlicht door één enkele kaars, waarmee De Coster een indrukwekkend spel van licht en schaduw creëert. Die manier van schilderen maakte hem beroemd bij zijn tijdgenoten en leverde hem zelfs de bijnaam Pictor Noctium op: schilder van de nacht.
Maar ook het onderwerp pakt hij anders aan dan gebruikelijk. Franciscus werd vaak afgebeeld in een landschap tijdens het ontvangen van de stigmata. Dit zijn de wonden die verwijzen naar de kruisiging van Jezus. De Coster kiest juist voor een verstild moment van gebed.
Belangrijk werk
Adam de Coster was in zijn eigen tijd een gewaardeerde kunstenaar, maar zijn naam raakte later grotendeels in vergetelheid. Omdat hij zijn schilderijen niet signeerde, werden veel van zijn werken toegeschreven aan andere kunstenaars. De herontdekking van De heilige Franciscus en broeder Leo in meditatie betekende daarom een belangrijke doorbraak. Het schilderij is het enige gedocumenteerde werk van De Coster en vormt een belangrijk referentiepunt voor onderzoekers en is belangrijk bij het toeschrijven van zijn schilderijen.
Begunstigers
De verwerving is mogelijk gemaakt dankzij de steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Dura Kunstfonds en Gisbert van Laack Fonds), en een anonieme schenker.
3 November 2026
Nieuw in de collectie: de mysterieuze schilder van de nacht
Museum Boijmans Van Beuningen heeft De heilige Franciscus en broeder Leo in meditatie (c. 1626) van de Antwerpse schilder Adam de Coster (1586-1643) aan de collectie toegevoegd. Het schilderij werd pas in 2015 herontdekt en geldt als een bijzonder zeldzaam werk van een kunstenaar van wie vandaag de dag slechts ongeveer veertig schilderijen bekend zijn. Met deze aanwinst voegen we een belangrijk ontbrekend stuk toe aan onze collectie Antwerpse schilderkunst uit de 17de eeuw. De verwerving is mogelijk gemaakt dankzij de steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Dura Kunstfonds en haar Gisbert van Laack Fonds) en een anonieme schenker.